|
 Vài
nét chính về ngân sách tài khóa 2003-04
The day-to-day Issues in the Vietnamese
Community in Australia
Những ván đề thường nhật trong Cộng đồng Việt Nam tại Úc
< Back
Tại Quốc hội vào tối ngày 13
tháng 5 năm 2003, Bộ trưởng Ngân khố Peter Costello đã ban
hành ngân sách lần thứ 8 của chánh phủ Howard với mức thặng
dư là 2,4 tỷ Úc kim. Chánh phủ Tự Do xem đây là một thành
công lớn vì đã ban hành 8 ngân sách thặng dư liên tiếp. Trái
với mọi người dự đoán, chánh phủ đã giảm thuế cho tất cả mọi
người và những người có lợi tức trung bình được giảm thuế
chừng 4 Úc kim một tuần. Chánh phủ cũng thay đổi mức đóng
thuế. Ông Costello nói là 75% dân chúng sẽ hưởng lợi nhờ mức
giảm thuế này và tuy là số tiền giảm thuế này khiêm tốn,
nhưng có còn hơn không. Có nhiều người nghi ngờ là việc giảm
thuế là một hình thức lấy lòng cử tri và chánh phủ có thể
giải tán cả lưỡng viện Quốc hội và ra lịnh bầu cử lại. Việc
giảm thuế này cũng có thể là những biện pháp lót đường trong
trường hợp ông Howard quyết định về hưu và giao quyền lãnh
đạo cho ông Costello.
Mức tăng trưỏng của kinh tế
Úc trong tài khóa tới được tiên đoán là 3,25%. Ông Costello
nói là hiện tại nền tảng kinh tế Úc vững chắc, tuy nhiên
tình hình kinh tế thế giới vẫn chưa ổn định mặc dù chiến
tranh Iraq không còn là mối đe dọa nữa. Các yếu tố khác như
bịnh SARS, tình hình Trung Ðông giữa Do Thái và Palestine
cũng như Bắc Hàn là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến kinh
tế toàn cầu.
Sau kinh nghiệm chiến tranh
Iraq và mối đe dọa của các nhóm khủng bố vẫn còn nguyên vẹn
bằng chứng là vụ đặc bom tại Saudi Arabia hôm kia,
không ai lấy làm ngạc nhiên khi chánh phủ dành một
phần lớn ngân sách vào các mục tiêu quốc phòng và các cơ
quan tình báo có thêm khả năng chống khủng bố.
Tuy nhiên hai thay đổi chính
yếu nhứt trong ngân sách năm nay là việc cải tổ việc tài trợ
giáo dục đại học và việc bắt bịnh nhân cùng chia xẻ phí tổn
y tế với chánh phủ theo triết lý “ai dùng nấy trả”.
Chánh phủ sẽ tăng tài trợ cho
các đại học Úc một số tiền là 1,5 tỷ Úc kim trong vòng 5 năm
tới, phần lớn là vào các năm 2005-06. Năm tới các đại học
chỉ được tài trợ thêm 152 triệu. Thay đổi quan trọng là
chánh phủ cho các đại học được quyền tự trị về tài chánh. Từ
trước đến nay sinh viên phải đóng lệ phí đại học dưới tên là
HECS. Khi ra trường và có việc làm với mức lương 23.365 Úc
kim hàng năm sinh viên mới phải bắt đầu trả nợ cho chánh
phủ. Kể từ năm 2005 đại học có thể định mức học phí mới cao
hơn giá HECS hiện nay chừng 30% cho những khóa học sau này
đem đến nhiều lợi tức cho người tốt nghiệp như Y khoa, Luật
khoa, Thú y hay Nha khoa. Các sinh viên theo học các ngành
này vào năm 2005 sẽ phải trả học phí 8,354 Úc kim mỗi
năm. Các sinh viên theo học các ngành trung bình như Thương
mại, Kinh tế, Kỹ sư hay Khoa học trong tương lai sẽ phải trả
học phí chừng 7.137 Úc kim. Các ngành khác như Ngôn ngữ, Xã
hội học phí sẽ là 5.010 Úc kim. Tuy nhiên chánh phủ sẽ tài
trợ cho một số các đại học để họ chuyên giảng dạy ngành Y tá
và Giáo dục để đáp ứng với sự thiếu hụt nhân viên thuôc hai
ngành này. Học phí hai ngành này cũng như học phí ở các đại
học vùng quê có ít sinh viên theo học có thể xuống thấp hơn
hiện nay để khuyến khích sinh viên theo học. Các sinh viên
đang học tại đại học hiện nay có thể hoàn tất khóa học đến
năm 2008 với mức học phí hiện tại. Tuy nhiên nếu các sinh
viên nào bỏ học, họ phải trả mức học phí mới khi ghi danh
trở lại. Theo chánh sách mới, các sinh viên chỉ phải trả nợ
cho chánh phủ khi lương bỗng đến mức 30 ngàn Úc kim mỗi năm.
Các sinh viên nào thi rớt không hoàn tất học trình đúng thời
hạn (tối đa 5 năm) sẽ bị mất trợ cấp đại học, nghĩa là phải
bỏ tiền túi ra trả học phí.
Ðại học có quyền tăng số sinh
viên chịu trả trước học phí từ 25% (hiện nay) đến 50% trong
mỗi khoá học. Ðại học cũng có quyền nhận thêm sinh viên
không đủ điểm vào một số ngành học nhưng chịu trả nguyên học
phí. Những sinh viên nào trả nguyên học phí sẽ được quyền
mượn tiền của chánh phủ đến 50.000 Úc kim, với lãi xuất 3,5%
trên mức trượt giá. Một số các đại hoc tư cũng được chánh
phủ tài trợ để huấn luyện y tá và giáo chức. Chánh phủ sẽ
tài trợ thêm cho các đại học để tăng thêm 234 sinh
viên Y khoa mỗi năm.
Thay đổi quan trọng nữa là
các giáo chức đại học sẽ được trả lương theo khả năng qua
những hợp đồng riêng, thay vì theo ngạch trật như từ trước
tới nay. Ðiều này cũng giúp đại học có thể sa thãi một số
giáo sư thiếu khả năng một cách dễ dàng hơn. Ðể cạnh tranh
với các đại học trên thế giới, một số các đại học sẽ chuyên
về nghiên cứu trong khi một số đại học nhỏ sẽ chuyên về
giảng dạy. Hiện có chừng 600 ngàn sinh viên theo học tại 38
đại học công trên toàn quốc.
Thay đổi quan trọng thứ hai
là cuộc cải cách Medicare. Chánh phủ liên bang muốn áp dụng
triệt để triết lý “ai dùng nấy trả”, chỉ trừ những người
lãnh trợ cấp, tất cả các bịnh nhân khác phải bỏ tiền túi ra
trả món tiền sai biệt mỗi khi khám bịnh, tuỳ theo lệ phí của
từng bác sĩ. Các bác sĩ chịu theo chương trình Bulk Bill sẽ
dưọc chánh phủ trả thêm từ 1 Úc kim cho các bịnh nhân ở
thành phố và 6,3 Úc kim cho các bịnh nhân ở vùng quê. Nhiều
người lo sợ đây chỉ là bước đầu của chiến dịch toàn diện “ai
dùng nấy trả”. Trong tương lai chánh phủ sẽ bắt bịnh nhân
trả các lệ phí của các dịch vụ y tế khác như thử nghiệm máu,
chụp quang tuyến và các dịch vụ ở bịnh viện. Không có dịch
vụ nào miễn phí nữa cả. Muốn khám bịnh, chữa bịnh, vào đại
học, ai cũng phải bỏ tiền túi ra trả phụ thêm với chánh phủ.
Trong khi đó với tiền miễn thuế trung bình 4 Úc kim một
tuần, dân chúng có thể mua được nửa gói thuốc lá hoặc một
hay hai lon bia, hay nói theo Bộ trưởng Bộ Dịch vụ Gia đình,
Thượng nghị sĩ Amanda Vanstone, mua một miếng sandwich và
một milk shake. Các bịnh nhân và sinh viên đại học có thể
uống bia "vừa cheer vừa mếu"!
< Back |
