The Issues

Vấn đề của chúng ta
do Phạm Mai phụ trách

Sự Xung Đột Giữa Hai Thế Hệ
The day-to-day Issues in the Vietnamese Community in Australia
Những ván đề thường nhật trong Cộng đồng Việt Nam tại Úc

< Back

'Daddy, put the rubbish into the bin - Ba, bỏ rác vô thùng rác’ hoặc ‘Grand Pa, you are naughty! Smoking is bad for you! - Ông Nội hư quá. Hút thuốc có hại lắm đó!’ Đây là những câu nói tượng trưng cho sự khác biệt giữa các thế hệ trong cộng đồng chúng ta. Thực tế mà nói, sự xung đột giữa các thế hệ là một đề tài xưa như trái đất, cũ như mặt trời nhưng lại là câu chuyện luôn luôn quanh quẩn chung quanh chúng ta, nhất là trong một xã hội thu hẹp gồm ba thế hệ(1) đang tranh thủ tìm một chỗ đứng cho chính mình.

Sống trong một nước chiến tranh triền miên trên hằng thế kỷ với một nền kinh tế phá sản, mọi giá trị tinh thần đều bị nghi ngờ, người dân luôn luôn phải tự thủ và nhiều lúc trở nên bon chen nhỏ nhen. Trong hành trình đi tìm tự do chúng ta vẫn mang theo trên vai gia tài đó và dù đã sống trên mảnh đất tự do nầy trên dưới một phần tư thế kỷ, rất ít người trong chúng ta có thể gột rửa hết những vết hằn năm tháng đó! Trái lại thế hệ con em chúng ta được lớn lên trong một xã hội lấy quyền tự do cá nhân làm căn bản, ranh giới giữa bổn phận và quyền lợi phân minh và nhất là một nước phồn thịnh. Mười chuyện nói ra giữa cha mẹ và con cái thì đến 9 điều có thể tạo xung đột!

Trước hết con em thường rất khó chịu trước cách xử sự và quan niệm về bổn phận và quyền lợi của cha mẹ đối với xã hội. Xả rác bừa bãi, hủy hoại môi sinh, xem thường trật tự công cộng, chui lòn các lỗ trống luât pháp, chính trị cực đoan, trốn sưu lậu thuế v.v. là những điều hoàn toàn trái ngược những gì các em học hỏi được từ nhà trường. Những xung đột nầy sẽ tiếp tục xảy ra vì về phía cha mẹ, những thói quen đã mọc rễ trong tâm não: một số lớn cố gắng thay đổi nhưng cũng có một số không muốn và không thấy cần thay đổi, hoặc vì cố chấp, hoặc vì không hiểu tới. Về phía thế hệ trẻ một số vì thương yêu cha mẹ chịu khó tìm hiểu văn hóa và bối cảnh Việt Nam, có thể thông cảm với cha mẹ; một số cố gắng làm ngơ nhưng cũng có một số đánh giá xem thường cha mẹ.

Trong hầu hết mọi gia đình Việt Nam, hai vấn đề dễ trực tiếp sinh xung đột nhất: việc học hành khi các em còn vị thành niên và vấn đề hôn nhân khi các em đến tuổi trưởng thành. Có nhiều lý do khiến các em lơ đểnh việc học hành và có lẽ lý do quan trọng nhất là quan niệm giáo dục của xã hội Úc - Đào tạo một con người hạnh phúc. Không ai có thể đoan chắc là một người bác sĩ, một luật sư sẽ có một cuộc sống hạnh phúc hơn một người lái xe hàng, bán bảo hiểm hoặc làm trong một xí nghiệp! Chính vấn đề nhân bản trong giáo dục đưa đến việc hình thành một hệ thống giáo dục trong đó người học sinh có quá nhiều tự do, kể cả quyền tự do không học. Bộ giáo dục có quyền không cho điểm cao nhưng không có quyền từ chối phát bằng Tú tài (Higher School Certificate) sau 12 năm đến trường! Rất nhiều phụ huynh đổ lỗi cho rằng vì xã hội quá an lạc, cuộc mưu sinh quá dễ dãi khiến trẻ em không bận tâm đến việc học hành. Điểm nhận xét nầy chưa chắc đúng vì ở tuổi vị thành niên, các em vẫn còn sống trong gia đình, chưa ý niệm được các cuộc tranh sống ngoài đời. Muốn con em ham học cha mẹ phải tạo sự hứng thú trong việc học của con em, kể cả việc tham gia các hoạt động thể dục thể thao, văn hóa, nghệ thuật v.v.

Và sự xung đột đau đầu nhất có lẽ là quan niệm hôn nhân lỗi thời của cha mẹ. Hầu hết mẹ cha ai cũng ao ước con mình kết hôn với người cùng chủng tộc. Có nhiều lý do cha mẹ đưa ra để chống đối một cuộc hôn nhân dị tộc và hai lý do được nhắc đến nhiều nhất là ngôn ngữ và văn hóa. Nhiều người đi đến chỗ cực đoan hăm dọa con em sẽ không chấp nhận một cuộc hôn nhân dị tộc với những lý do rất hời hợt: khác văn hóa, khác ngôn ngữ sẽ không có hạnh phúc, nhưng ít người ý thức rằng thế hệ trẻ lớn lên tại Úc là người Úc. Chúng nói tiếng Anh, tiêm nhiễm phong tục tập quá Úc. Đừng nên cố quay ngược giòng thời gian, phải mạnh dạn chấp nhận một sự thật có thể nói là phũ phàng: Đã nhận nơi nầy làm quê hương thì dù có giữ được thế hệ con chúng ta thuần Việt Nam thì cũng khó có khả năng tiếp tục ở các thế hệ sau đó. Hạnh phúc gia đình là gia đình của chúng, đừng ích kỷ mà làm khổ con em.

Ghi chú:
Trong những năm gần đây các cộng đồng người Việt ở hải ngoại khám phá ra giữa thế hệ thứ nhất gồm những người được sinh trưởng và lớn lên ở trong nước và thế hệ thứ hai gồm những người sinh trưởng và lớn lên ở ngoại quốc còn có cái gọi là thế hệ một rưỡi gồm những người rời Việt Nam trong tuổi đang trưởng thành.

< Back