|
Thỏa ước Tự do Mậu dịch Úc-Mỹ
The day-to-day Issues in the Vietnamese
Community in Australia
Những ván đề thường nhật trong Cộng đồng Việt Nam tại Úc
< Back
Trong tuần qua dư luận xôn xao về Thỏa ước Tự do Mậu dịch
(FTA-Free Trae Agreement) Úc-Mỹ. Thỏa ước nếu được Quốc hội
hai nước chấp thuận quả là một thành quả tốt của Chánh phủ
Howard mặc dù phe đối lập tuyên bố sẽ không ủng hộ nếu chính
phủ Mỹ không nhượng bộ thêm cho hàng nông sản Úc vào thị
trường Mỹ.
Nhìn qua lịch sử trong lãnh vực thương mại, Mỹ không phải là
một nước dễ kết thương. Thông thường các thỏa hiệp tự do mậu
dịch chỉ có ý nghĩa và thành công khi nền tảng thương mại
của hai nước có một số điểm tương đồng. Trong quá khứ Mỹ
dùng thương mại thắt chặt bang giao với một số nước đồng
minh khi cần thiết. Tuy nhiên cho tới bây giờ, ngoài khối Tự
do Mậu dịch Bắc Mỹ (North American Free Trae Agreement,
1994) gồm ba nước Mỹ, Gia Nã Đại và Mễ Tây Cơ, Mỹ chỉ có
Thỏa hiệp Tự do Mậu dịch với ba nước Jordan (2001), Chile
(2002) và Tân Gia Ba (2003). Cũng trên bình diện đó, Úc chỉ
có Thỏa hiệp Tự do Mậu dịch với Tân Tây Lan (Gọi là CER –
Closer Economic Relations) từ năm 1983 và mới đây đã ký thỏa
hiệp với Tân Gia Ba và Thái Lan.
Tên gọi "Tự do Mâu dịch" nhưng thật sự tự do có hạn chế. Cho
đến hôm nay hai chánh phủ Úc Mỹ vẫn chưa chính thức công bố
văn bản của thỏa ước. Vì lý do chính trị mỗi nước chỉ công
bố phần lợi của phía mình. Theo tin tức được đúc kết từ hai
phía, "tất cả" hàng hóa trao đổi giữa hai nước sẽ được miễn
thuế trừ một số mặt hàng đặc biệt như đường (Úc chỉ được
phép bán 40 ngàn tấn vào thị trường Mỹ mỗi năm), thịt bò
(Thuế sẽ được bỏ dần trong vòng 18 năm tới) và một số nông
sản khác vẫn còn bị hạn chế vào thị trường Mỹ. Trái lại các
dự án đầu tư từ Mỹ dưới 500 triệu sẽ không cần duyệt xét, Úc
sẽ thay đổi luật bản quyền để hợp với Mỹ, nới rộng nội dung
truyền thanh và truyền hình cho phim ảnh Mỹ và có thể thay
đổi cách thức chọn các loại thuốc trong Chương trình Trợ cấp
Dược phẩm.
Nhìn chung bản thỏa ước chúng ta hơi thất vọng. So với cán
cân mậu dịch giữa Mỹ và Úc, hàng năm Úc bị thâm thủng đến 12
tỉ Úc kim, đa số là do hàng công nghiệp cao cấp. Nhiều người
hy vọng hàng nông sản Úc sẽ giúp giảm mối hao hụt nầy nhưng
bản thỏa ước không thỏa mãn nguyện vọng nầỵ Trong thời gian
vừa qua Mỹ cũng vừa thỏa thuận thêm với sáu nước Trung Mỹ về
vấn đề tự do mậu dịch nhưng cũng như Chile và Singapore, các
nước nầy đạt được nhiều thuận lợi hơn Úc mặc dù không nước
nào gởi quân theo Mỹ đi đánh Iraq. Thủ tuớng Howard thường
tự hào là đã trở thành một người bạn thân của Tổng thống
Bush nhưng khi đụng đến quyền lợi quốc gia thì thứ tình
ngoại giao đó cần được xét lạị Nhiều người cho rằng chính
phủ Howard đã quá vội vã trong vấn đề nầy khi Tổng thống
Bush đang bị áp lực trong cuộc bầu cử tháng 10 sắp tớị Sự
thật mà nói nếu không ký bây giờ thì cơ hội sẽ càng hiếm hoi
với tất cả dấu hiệu chỉ Tổng Thống Bush có thể không tái cử
trong nhiệm kỳ tới .
Trong bất cứ cuộc thương thuyết nào mỗi phía đều muốn giành
phần lợi cho mình và chỉ nhượng bộ khi không còn lối thoát.
Bản thỏa ước tuy không phải là một "thắng lợi" vẻ vang cho
nước Úc nhưng đây là bước đầu thắt chặt mối bang giao thương
mại giữa hai nước.
Phạm Mai
< Back |
