|
 Sự
trưởng thành, tầm cỡ và đặc tính của Cộng đồng Người Việt tại
Úc
Phần B – Một vài nét đặc biệt về người gốc Việt Nam tại Úc
The day-to-day Issues in the Vietnamese
Community in Australia
Những ván đề thường nhật trong Cộng đồng Việt Nam tại Úc
< Back
Lời giới thiệu –
Trong
phần A của bài nghiên cứu nầy đăng trong số báo tuần trước,
chúng tôi đã trình bày sự hình thành của Cộng đồng Việt Nam
tại Úc trong vòng 30 năm qua, từ một nhóm nhỏ vài trăm sinh
viên trở thành một cộng đồng lớn hàng thứ nhì (sau cộng đồng
người Ý) của những người có sinh quán tại những nước không
nói tiếng Anh..
Trong cuộc tổng thống kê về dân số và gia cư năm 2001,
156.581 người kê khai mình có gốc (ancestry) là người Việt
so với 64.998 người trong cuộc thống kê năm 1986. Trong phần
thứ hai nầy chúng tôi đặc biệt trình bày một số đặc tính
liên quan đến Cộng đồng người gốc Việt tại Úc.
Phần B – Một vài nét đặc biệt về
người gốc Việt Nam tại Úc
1. Người gốc Việt tại Úc – Trong một số vấn đề liên
quan đến văn hóa cũng như phong tục tập quán của một cộng
đồng, sinh quán đôi khi không diễn tả hết được những đặc
tính của cộng đồng đó. Một thí dụ điển hình là cộng đồng
trên nửa triệu người Hoa tại Úc. Mặc dù họ có sinh quán từ
nhiều nước khác nhau như Trung quốc, Đài Loan, Tân gia Ba,
Thái Lan, Việt Nam v.v. nhưng họ có chung những phong tục,
tập quán của người gốc Trung hoa. Do đó trong phần nầy chúng
tôi đặc biệt trình bày một số dữ kiện về những “người Việt”
tại Úc có nguồn gốc dân tộc Việt Nam.
Theo thống kê năm 2001 tại Úc có 169.500 người có sinh quán
tại Việt Nam nhưng khi hỏi đến nguồn gốc thì 28.500 người
trong số những người có sinh quán tại Việt Nam nầy khai mình
là người gốc Hoa. Và ngược lại có đến 156.581 người khai
mình có gốc Việt trong khi chỉ có 141.000 người nầy thiệt
thọ sinh trưởng tại Việt Nam.
Thời gian định cư của người Việt tại Úc còn quá ngắn do đó
chỉ có 27,4% người gốc Việt tại Úc thuộc thế hệ thứ hai (Sinh
tại Úc và có cha hoặc mẹ hoặc cha mẹ sinh tại Việt Nam) và
1,5% thuộc thế hệ thứ ba (Có cha hoặc me hoặc cha mẹ sinh
tại Úc). Tỉ số nầy rất thấp so với những nhóm người đến Úc
từ sau Đệ nhị Thế chiến như người Ý (44,4% thuộc thế hệ thứ
hai, 25,7% thuộc thế hệ thứ ba) hoặc người Hy Lạp (46,5%
thuộc thế hệ thứ hai và 17,1% thuộc thế hệ thứ ba).
2. Hôn nhân - Trong vấn đề hôn nhân cho đến ngày nay,
cộng đồng người Việt là một trong những cộng đồng khép kín
nhất, chỉ có 9,6% đàn ông và 13,5% đàn bà thuộc thế hệ thứ
nhất kết hôn với người khác chủng tộc. Đến thế hệ thứ hai,
vấn đề không những không được nới rộng mà có vẻ còn khép kín
thêm, chỉ có 9,5% đàn ông và 12,8% đàn bà có người phối ngẫu
không cùng chủng tộc trong khi đó thế hệ thứ ba còn quá trẻ
nên chưa có một con số chính xác về vần đề hôn nhân hợp
chủng. Đây là điểm khác biệt với cộng đồng người Hoa trong
đó thế hệ thứ nhất người Hoa có 9,5% đàn ông và 18,2% đàn bà
kết hôn với người không cùng chủng tộc (tương đương với cộng
đồng Việt Nam) nhưng khi sang hai thế hệ sau, tỉ lệ nầy tăng
rất đột ngột – 30,5% và 38,8% cho thế hệ thứ hai và 76,4% và
75,9% cho thế hệ thứ ba.
Trong những cuộc hôn nhân hợp chủng của người gốc Việt,
người phối ngẫu đa số không phải là người gốc Úc (người da
trắng). Đối với thế hệ thứ nhất chỉ có 0,4% đàn ông và 1,2%
đàn bà kết hôn với người Úc và đối với thế hệ thứ hai, tỉ số
nầy không thay đổi nhiều (0,8% và 1,6%). Đây cũng là đặc
tính chung của hầu hết các cộng đồng người gốc Á châu tại Úc.
Theo thống kê năm 2001 thì tại Úc có 25.023 gia đình trong
đó cả vợ lẫn chồng đều là người gốc Việt, lớn hàng thứ ba
trong số những nước Á châu (Người Hoa: 87.082 gia đình và
người Ấn: 25.733 gia đình).
Trong cộng đồng Việt Nam tại Úc, những gia đình hợp chủng
Việt-Hoa chiếm 7 phần trăm tổng số. Có tất cả 1.793 gia đình
hợp chủng Việt-Hoa, nghĩa là cứ khoảng 13 gia đình người
Việt thì có một gia đình có người phối ngẫu gốc Hoa.
3. Tiếng Việt – Tiếng Việt đóng một vai trò rất quan
trọng trong gia đình người Việt tại Úc. Theo cuộc Tổng thống
kê năm 2001, trong số 153.411 người gốc Việt trả lời câu hỏi
về việc sử dụng ngôn ngữ, 147.182 người xác nhận tiếng Việt
thường xuyên được dùng trong gia đình và chỉ có 6.229 người
không dùng tiếng Việt (chỉ nói tiếng Anh) trong gia đình.
Đây là tỉ số cao nhất (96% nói tiếng Việt trong gia đình) so
với tất cả các cộng đồng khác (Người Miên: 91,3%, Người Lào:
88,2%, Người Hoa: 79,6%, Người Thái: 71%, Người Phi: 60,6%,
Người Mã Lai: 51% v.v.).
4. Nhập quốc tịch Úc – Hầu hết người Việt Nam bỏ nước
ra đi trong một hoàn cảnh rất đặc biệt nên không có sự chọn
lựa nào hơn là xin vào quốc tịch Úc. Do đó tỉ số người gốc
Việt có quốc tịch Úc cao nhất (95,3%) so với các cộng đồng Á
châu khác.
5. Tôn giáo – Tỉ lệ người gốc Việt Nam tại Úc theo
đạo Công giáo (Catholic) chiếm 23,2%, đứng hàng thứ ba trong
những nước Á châu, sau người Phi (41,8%) và người Miến Điện
(28,8%). Đạo Tin Lành chỉ chiếm 0,3% và các ngành Thiên Chúa
giáo khác chiếm 2,4%. Số người khai không theo tôn giáo nào
chiếm 6% trong khi đó 68% theo Đạo Phật, Cao Đài, Hòa Hảo và
“Thờ cúng tổ tiên”.
Kết luận – Cộng đồng người Việt tại Úc còn khép quá
kín. Sự cô lập nầy nảy sinh ra rất nhiều vấn đề làm cản trở
mức hội nhập của thế hệ thứ hai và thứ ba vào xã hội Úc. Đã
nhận nơi nầy làm quê hương có nghĩa là chúng ta đã nhận một
số mất mát. Đừng vì những thỏa mãn cá nhân và tự hào dân tộc
quá đáng, khư khư ôm lấy một số quan niệm gọi là văn hóa dân
tộc mà làm khó khăn cho bước tiến của con em chúng ta. Con
đường chúng ta phải đi là hội nhập vào xã hội Úc trong khi
đó cố gắng bảo tồn những tinh hoa của dân tộc.
Phạm Mai
Tuần tới – Phần C: Các họ tộc của trên 150 ngàn người Việt
tại Úc
< Back |
